Jakubiuk.pl - Bielsk Podlaski w sieci!

Bielsk Podlaski (ukrain. Більськ Підляський, Bilśk Pidlaśkyj, białorus. Бельск Падляшскі, Bielsk Padlaszski) – miasto i gmina w województwie podlaskim, siedziba powiatu bielskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego. Położone na Równinie Bielskiej , nad rzeką Białą , około 50 km na południe od Białegostoku.

Miasto stanowi 1,94% powierzchni powiatu 

 

Historia

 

• II wiek p.n.e. - ślady osadnictwa w Bielsku i okolicach (Haćki, Hryniewicze Duże)
• Prawdopodobnie w XII wieku został przez ksiażąt kijowskich założony na terenie Bielska gród.

XIII wiek

• 1253 - pierwsza wzmianka o Bielsku w latopisiehalicko-wołyńskim.
• 1264 - wzmianka o bitwie z Jaćwingami w okolicach grodu
• 1273 - zajęcie grodu przez księcia litewskiego Trojdena

XIV wiek

• ok. 1320Podlasie dostało się pod panowanie Wielkiego Księstwa Litewskiego
• 1379 - najazd Krzyżaków pod dowództwem komtura Teodoryka von Elner
• 1382 - książę mazowiecki Janusz I wykorzystuje zamieszki na Litwie i zajmuje gród.
• 1390 - król Władysław Jagiełło przekazuje księciu Januszowi I mazowieckiemu gród w Bielsku, Surażu, Drohiczynie, Mielniku.

XV wiek

• 1410 - w skład podlaskich chorągwi wystawionych przeciwko Krzyżakom weszły dwie podlaskie chorągwie (mielnicka i drohicka)
• po 26 listopada1412 - w Bielsku przebywa król Władysław II Jagiełło w drodze na Litwę. Wzrasta ranga Bielska leżącego na trasie z Krakowa do Grodna i Wilna.
• 2 stycznia1430 - ustanowienie w Grodnie wójtostwa dla wójta Andrzeja przez wielkiego księcia litewskiego Witolda. Napłynięcie większej ilości osadników polskich i niemieckich.
• wiosna 1440 - miasto bez walki zajmuje książę mazowiecki Bolesław IV
• czerwiec 1440 - w mieście przebywa późniejszy król wielki książę litewski Kazimierz Jagiellończyk z 2 tys. "kopijników" w drodze na Litwę
• 26 listopada1486 - w mieście przebywa król Kazimierz Jagiellończyk w drodze z Litwy
• 1487 - pierwsza wzmianka o Żydach mieszkających w Bielsku
• 18 listopada1495 - nadanie prawa magdeburskiego przez Aleksandra Jagiellończyka i połączenie miasta lackiego i ruskiego. Przywilej ustanawiał dożywotni urząd wójta, który objął Jakub Hoppen z Gdańska.
• 28 września1496 - w mieście nocuje król Aleksander Jagiellończyk w drodze z Wilna
• 18 lipca1499 - kolejny przywilej zwalniał mieszczan spod sądowej władzy namiestnika książęcego
• 9-18 września 1501 - w mieście odbył się zjazd rady litewskiej z udziałem króla.

XVI wiek

• 3 listopada 1501 - zwolniono mieszczan spod sądowej władzy starosty
• 14 listopada1505 - w mieście nocuje król Aleksander Jagiellończyk w drodze do Grodna
• 1506 - królowa Helena, żona Aleksandra Jagiellończyka otrzymuje dożywotnie władanie nad Bielskiem.
• 20 grudnia1506 - w mieście przebywa Zygmunt Stary w drodze do Mielnika.
• 22-25 lutego1509 - w mieście w drodze na sejm do Piotrkowa przebywa król Zygmunt Stary.
• 1513- Bielsk zostaje stolicą nowo utworzonego województwa podlaskiego
• 1516 - powstaje cech rzeźników
• 1530 - ziemia bielska zostaje kupione od Gasztołdów przez królową Bonę
• 1542 - wzmiankowana jest synagoga
• 1549 - powstaje cech szewców
• 1564 - od 20 maja do 9 lipca w Bielsku przebywa król Zygmunt August
• 1564 - 22 lipca ma miejsce pożar zamku bielskiego, na którym obradował Zygmunt August z prymasem Jakubem Uchańskim na temat nowej unii polsko-litewskiej. Król obserwował płonący drewniany zamek z przyzamkowych stajni. Nowy zamek dla starosty powstał na Hołowiesku.
• 1564 - proces o mord rytualny Żydów, w związku z którym król Zygmunt wydaje dwa manifesty
• 1569 - Włączenie Bielska wraz z województwem podlaskim do Korony Polskiej na mocy unii lubelskiej. Powstaje cech kuśnierzy
• 1571 - powstają cechy piwowarów i słodowników, czapników i krawców
• 1576 - w mieście jest 265 rzemieślników w tym 63 garbarzy i 39 szewców oraz 5 młynów na rzece Białej.
• 1591 - pożar niszczy miasto z kościołem i szpitalem św. Marcina (nie odbudowanymi)

XVII wiek

• 1655 - zniszczenie w czasie potopu szwedzkiego dużej części miasta

XVIII wiek

• 1779-1781 - w mieście działała królewska komisja Boni Ordninis (Dobrego Porządku). W mieście było wtedy 97 rzemieślników.
• 1784 - pożar miasta, po którym powstaje nowy ratusz i świątynie fundacji Izabelli Elżbiety Branickiej

Zabory

• 1795-1807 - Bielsk w zaborze pruskim
• 1802 - Żydzi uzyskują prawo do osiedlania się w mieście
• 1807 - Bielsk po pokoju w Tylży przechodzi pod zabór rosyjski
• 1812 - przez miasto przechodzą wojska Napoleona
• 1831 - mieszkańcy Bielska biorą udział w powstaniu listopadowym, epidemia cholery
• 1843 - miasto przyłączono do guberni grodzieńskiej
• 1855 - następna epidemia cholery
• 1863 - mieszkańcy Bielska biorą udział w powstaniu styczniowym, m.in. w bitwie pod Puchałami i Siemiatyczami, wykonanie w mieście wyroku przez powieszenie na powstańcu Dominiku Bejdzie
• 1866 - Rosjanie zakazują wyznawania wiary greckokatolickiej i w celu rusyfikacji nakazują przejść unitom na prawosławie
• XIX wiek - w dzielnicy Park stacjonuje garnizon wojsk rosyjskich
• 1873 - doprowadzenie linii kolejowej do Brześcia
• 1915 - część mieszkańców ucieka przed wojskami niemieckimi w czasie I wojny światowej, spalenie dworca kolejowego

II Rzeczpospolita

• 19 lutego1919 - opuszczenie miasta przez niemieckie wojska okupacyjne i wkroczenie witanych z entuzjazmem oddziałów POW
• 1919 - założenie gimnazjum
• 1919 - założenie szpitala powiatowego
• 29 lipca1920 - miasto zajmują bolszewicy w czasie wojny polsko-bolszewickiej
• 20 sierpnia1920 - odbicie miasta przez III batalion 1 Pułku Piechoty Legionów.
• 1921 - powstanie Spółdzielni Rolniczo-Handlowej "Rolnik"
• 1923-1937 - burmistrzem miasta był Władysław Żarniewicz
• 1924 - uruchomienie pierwszej elektrowni miejskiej. Początek elektryfikacji.
• 1925-1928 - budowa nowego gmachu gimnazjum (liceum)
• 1932-1939 - starostą bielskim był Zelisław Januszkiewicz
• 1932 - ukazuje się pierwszy numer "Gazety Bielskiej"
• 1936 - pierwszy numer powiatowego miesięcznika "Plon"
• 1938 - oddanie do użytku nowej szkoły powszechnej (ob. SP nr 4)
• 11 czerwca1939 - uruchomienie 1500 tonowego spichlerza przy dworcu kolejowym
• 18 czerwca1939 - przekazanie 35 Pułkowi Piechoty dwóch karabinów maszynowych ufundowanych przez młodzież powiatu bielskiego, w której to uroczystości wzięło udział 5 tys. mieszkańców. Dar odebrał gen. Franciszek Kleeberg.

II wojna światowa

• 15 IX1939 - 23 IX1939 r. - pierwsza okupacja miasta przez wojska niemieckie i przekazanie przez nich miasta sojuszniczym wojskom radzieckim
• 23 IX1939 r. - 1941 - okupacja przez Armię Czerwoną. Pierwsze wywózki na Syberię.
• 22 czerwca1941 - zbombardowanie miasta przez Luftwaffe i ponowne wkroczenie do miasta Niemców. Niemcy w czasie okupacji zakładają getto dla Żydów i mordują w Lesie Pilickim ok. 800 Polaków (min. nauczycieli, urzędników, księży).
• 2 listopada1942 - likwidacja getta i zamordowanie przez Niemców około 100 Żydów pomiędzy ulica Jagiellońską i Wąską. Wywiezienie części do Treblinki.
• 1943 Powstaje budynek ob. Urzędu Skarbowego.
• 30 lipca1944 - kolejne zajęcie miasta przez Armię Czerwoną

PRL

• 1984 - w Ratuszu powstaje Muzeum

III Rzeczpospolita

• 1991 - w mieście wydano pierwszy numer Ukraińskiego Pisma Podlasia "Над Бугом і Нарвою" (Nad Buhom i Narwoju - Nad Bugiem i Narwią)
• 1992 - W mieście powstał Związek Ukraińców Podlasia.